Bilimsel makaleDeney ve site verisi
Yeni bir güven rozeti eklemek her zaman işe yaramıyor
Rösch, J. "Too much trust? When more signals do not help in digital marketplaces." Digital Policy, Regulation and Governance, 28(5). Çevrimiçi Kasım 2025.
Araştırmacı, serbest çalışanların iş bulduğu Fiverr sitesine bakmış. Site, satıcıların daha önce çalıştığı tanınmış müşterileri gösteren yeni bir işaret eklemiş. Bu işaretin ne satıcıların fiyatını ne de insanların satıcıya duyduğu güveni belirgin biçimde değiştirdiği görülmüş.
Çalışma, sitenin verisini 794 kişiyle yapılan bir deneyle birleştiriyor. Yazara göre bir sitede zaten çok sayıda güçlü güven işareti varsa, yenisi fark yaratmayabilir.
CalibrateAtlas yorumu: Bir banka için yeni bir rozet eklemek güven kazandırmayabilir. Dolandırıcı için ise tanıdık bir işareti kopyalamak yetebilir.
Sınır
Yalnızca tek bir sitede test edildi. Finans ürünleri ya da dolandırıcılık üzerinde denenmedi.
Bilimsel makale138 makalenin özeti
Samimiyet paraya dönüşünce inanmak zorlaşabiliyor
Celik, F., Ibrahim, B., Polat, E., Moulard, J., Akbulut, M. "Influencer Authenticity in Marketing." International Journal of Consumer Studies, 50(5), Eylül 2026.
Bu çalışma yeni bir deney değil. Araştırmacılar 2011–2024 arasında yayımlanmış 138 bilimsel makaleyi okuyup ortak sonuçları çıkarmış. Konu, sosyal medya fenomenlerinin samimi görünmesi.
Ana bulguya "samimiyet çelişkisi" diyorlar. Bir fenomen samimi görünüşünü para kazanmak için kullandıkça, takipçilerin o samimiyete inanması zorlaşabiliyor. Reklamı açıkça söylemek ve güven, çalışmanın incelediği dört ana konudan biri.
CalibrateAtlas yorumu: Deepfake onay bu çelişkinin en uç hâli gibi okunabilir. Orada samimiyet para için kullanılmıyor, baştan sahte olarak üretiliyor.
Sınır
Konu sosyal medya fenomenleri. Finans dolandırıcılığı çalışmanın konusu değil.
Bilimsel makaleHesap modeli
Pişman olmaktan korkan müşteri, şirketleri güvenliğe daha çok harcamaya itebilir
Zhang, P. "Regret Aversion and Market Provision of (Cyber)Security." Games, 17(5), 55, Ekim 2026.
Bu çalışma bir hesap modeli. Sorduğu soru şu: Şirketler birbiriyle yarışırken müşterilerini korumak için güvenliğe daha çok mu para harcar, daha az mı?
Modele göre cevap, müşterinin nasıl karar verdiğine bağlı. Müşteri yalnızca "ortalamada ne kazanırım" diye hesap yapıyorsa, yarış şirketleri güvenlikten kısmaya itiyor. Müşteri "başıma bir şey gelirse çok pişman olurum" diye düşünüyorsa, yarış tersine dönüyor ve şirketler güvenliğe daha çok harcıyor.
Yazar buradan bir öneri çıkarıyor. Şirketleri güvenlik düzeyine göre sıralayan ya da zayıf olanları herkesin önünde gösteren uygulamalar işe yarayabilir.
CalibrateAtlas yorumu: Güvenliğin bedelini kimin ödeyeceği, müşterinin kaybı ne kadar ağır hissettiğine bağlı olabilir.
Sınır
Bu bir hesap modeli, gerçek veriyle test edilmedi. Bankalara özel değil.
BakışTED 2018 · 15 dk
Güvenin üç ayağı
Frances Frei, "How to build (and rebuild) trust," TED2018.
Harvard'dan Frances Frei'ye göre güven üç şeye dayanır: samimi olmak, mantıklı olmak ve karşındakini anlamak. Bunlardan biri sarsılınca güven de sarsılır. Bu bir araştırma sonucu değil, deneyimden gelen bir çerçeve.
Neden burada
Diğer kartları aynı dille konuşmak için kullanışlı. Kanıt olarak kullanılmıyor.